creators' talk

De inclusieve & veerkrachtige stad

 

Thieme Hennis

Aanjager circulair bouwen en renoveren, gemeente Amsterdam
 

Met ons bureau And The People houden we ons bezig met het versnellen en democratiseren van transities. We kijken naar lange-termijn ambities. We onderzoeken, ontwikkelen en faciliteren transitie-paden en strategieën vanuit een systeembenadering en het besef dat een duurzame transitie gedragen én uitgevoerd wordt door mensen. Zo werken we aan een inclusieve en veerkrachtige stad en samenleving en werken we veel samen met publieke dienstverleners en bedrijven. De gemeente Amsterdam heeft ons gevraagd bij te dragen aan het aanjagen van kennis en innovatie in circulair renoveren en transformeren van woningen in de bestaande stad. Veel gebeurd al op gebied van nieuwbouw, maar wat de milieubelasting voor renovatie en de hoeveelheid woningen betreft is de uitdaging in de bestaande stad veel omvangrijker. Zeker met het oog op grootschalige renovatie in het kader van de transitie naar een aardgas-loze en klimaatneutrale stad.


Wat mij aantrekt in deze challenge is dat de woningcorporaties een doelgroep is die leidend kan zijn in de transitie naar een circulaire stad, alleen bij veel van hen ontbreekt het aan toepasbare kennis en ervaring. Er ligt een grote kans op een positieve manier met deze partijen samen te werken en na te denken welke haalbare concepten er zijn om vorm te geven aan circulair renoveren en transformeren. In plaats van tegenover elkaar te gaan zitten en het onderste uit de kan proberen te halen, is dit programma zo ingestoken dat er vanuit vertrouwen, transparantie en zonder vooraf opgestelde eisen of doelen met elkaar kan worden samengewerkt aan oplossingen.


Ik heb een achtergrond als systeemkundige en zo benader ik de problemen die ik in mijn werk tegenkom, vanuit deze gedachte van (complexe) systemen. Ook, of misschien wel juist circulaire economie, is voor mij daarin een perfect voorbeeld. De benadering die hierbij hoort is heel erg goed nadenken over het proces en hoe belangen en actoren hierin een rol spelen. Het is de bedoeling te komen tot een iteratief, lerend proces, omdat het in complexe systemen erg moeilijk is de toekomst te voorspellen. In circulaire systemen moet die complexiteit omarmd worden omdat het uit gaat van circulaire ketens en bijbehorende netwerken van mensen. Juist hierin is het dan belangrijk kleine stappen te kunnen maken, korte interventies te kunnen plegen, innovaties te testen om zo een mogelijk ideaal scenario te toetsen of te benaderen.

 

Daarnaast is circulair voor mij logisch: niemand zal bevestigend antwoorden als je vraagt of waardevolle dingen vernietigd moeten worden. Toch doen we dit aan de lopende band, het is dus zaak zowel bewustzijn te vergroten als handelingsperspectieven te ontwikkelen die mensen onderdeel maakt van grote transities. Het meest opvallende in deze challenge is voor mij de constatering dat de woningcorporaties, in deze setting, erg nieuwsgierig zijn naar elkaars ideeën en concepten, dat er veel behoefte is in samenwerking en dat de sfeer zeer positief is. Het is een gezamenlijke ontdekkingsreis: het bevat alle ingrediënten voor succesvolle innovatie.


Vele jaren geleden raakte ik al geïnspireerd door de ontwikkelingen rondom 'open source' technologieën. De manier waarop veel verschillende mensen in netwerken samenwerken vanuit gedeelde ambities, de manieren waarop dit georganiseerd wordt en welke eisen dat stelt aan technologie. In een 'open source' wereld zijn netwerken fluide, maar ook efficiënt georganiseerd, is technologie toegankelijk en kan het (mede) ontwikkeld en gerepareerd worden door de mensen die er gebruik van maken, vaak in samenwerking met experts. Zo vindt innovatie dus plaats in die netwerken (in plaats van een R&D-afdeling in bedrijven die eigenlijk door de marketingafdeling wordt aangestuurd). Een klein boekje dat veel indruk op mij maakte is ‘The Hacker Ethic’ van Pekka Himanen. En natuurlijk de films van David Attenborough, één van mijn levende helden, die ik al keek als kind, om te beseffen wat er op het spel staat.

Inspireer meer

weet jij een mooi circulair initiatief? laat het ons weten!