aprilblog

Terug naar de oorsprong

 

2226! Dat is de naam van een van eenvoud uitblinkend kantoorgebouw in Oostenrijk dat functioneert zonder installaties – geen verwarming, geen koeling, geen luchtbehandeling. Letterlijk een verademing.


Maar de gemiddelde bouwpraktijk ziet er anders uit, daar zijn we ons namelijk best wel gek aan het maken. Een gemiddeld gebouw bestaat tegenwoordig uit honderden verschillende materialen en componenten, ketens waarmee we noodzakelijkerwijs dienen samen te werken worden steeds langer en installaties – aangewezen om de gevolgen van klimaat beschermende maatregelen te compenseren en ons van een gezond binnenklimaat te voorzien – zijn uitgegroeid tot de meest invloedrijkste post binnen een bouwbudget.


Zijn we met zijn allen niet iets te ver gegaan in de complexiteit van onze gebouwde leefomgeving. En kunnen we met deze uitgangspunten tot goede circulaire gebouwen komen? Neem de schil van een gebouw. In het begin van de architectuurgeschiedenis alleen een meer of minder dikke scheiding tussen binnen en buiten, is ze de laatste jaren door het aaneenschakelen van verschillende eisen en functies uitgegroeid tot een van de meest complexe onderdelen van een gebouw. Ze moet bescherming bieden tegen regen, energie binnen halen en warmte buiten houden, voor te veel zonlicht
beschermen, haptisch zijn, kunnen ademen en nog veel meer. Iedere functie wordt daarbij vertegenwoordigt door een ander materiaal - net zoals voor iedere kwaal een ander pilletje.


De steeds verder verscherpte eisen op het gebied van comfort, veiligheid en duurzaamheid hebben deze ontwikkeling overtrokken tot een karikatuur. De bouwindustrie ondersteund dit en haalt hier gretig zijn voordeel uit. Echter zijn we het doel hiermee voorbijgestreefd en is het tijd om terug te gaan naar de oorsprong.


Gelukkig zijn er meerdere ‘green inspirations’ die ons in de goede richting wijzen. Er wordt al langer geëxperimenteerd met ‘isolatiebeton’ waarbij met slechts één monoliet materiaal het gehele gevelpakket wordt ingevuld. Vergelijkbare oplossingen worden ook met hout ontwikkeld. Deze gebouwen regelen middels verschillende lagen van hout hun eigen klimaat. Ze zijn in staat vocht op te nemen en weer af te geven en daardoor klimaatvriendelijker dan een dicht passiefhuis. Een ander voorbeeld is het gebouw 2226, dat werkt met baksteen als monoliet gevelmateriaal. Door in dikte toe te nemen is er geen technisch regelwerk nodig om het binnenklimaat te beïnvloeden. De gevel doet al het werk. Het materiaal blijft zuiver, geen complexe bouwelementen en ontbrekende installaties zorgen voor materiaalbesparing, extra hoogte en een hoge mate van flexibiliteit in het gebruik.


Echter, het is de regelgeving die voorkomt dat dit soort innovatieve oplossingen doorbreken. We zijn met zijn allen iets te ver gegaan met de specifieke uitformulering van onze wensen en eisen en zullen ook i.v.m. het halen van doelstellingen omtrent grondstoffentransitie hier anders over na moeten denken. Willen we komen tot doorbraken in het sluiten van kringlopen dan zullen we toch onze inmiddels hooggespecialiseerde bouwindustrie weer zien te vereenvoudigen. Het mag een onsje minder zijn. Het maken van ‘eenvoudige’ gebouwen in onze tijd is moeilijk genoeg, laten we de energie niet in het verhelpen van problemen met de volgende oplossing zoeken, maar in het ontwerpen van een goede bron. Onze complexe wereld blijft risico’s leveren; bestrijd ze niet met regels, maar op basis van principes. Geef weer een beetje vrijheid terug aan de ontwerpers en de gebruikers om met een minimum aan middelen de hoogste kwaliteit te bereiken, dat geeft mogelijkheden gebouwen flexibeler, adaptiever en daarmee circulairder te maken!


En monolithische en daardoor eenvoudige gevel is hier een goed voorbeeld voor. Door de minder complexe opbouw zorgt het voor een gezond binnenklimaat en eenvoudig hergebruik – het mes snijdt aan twee kanten. Het gebouw in Oostenrijk is duurzaam en circulair - complexe toevoegingen zijn overbodig. Je kan er niet het hele jaar door bij precies 21,3 graden werken maar het is nooit kouder dan 22 en nooit warmer dan 26 graden. 2226, kunnen we dit aan, ik denk van wel!

Inspireer meer

weet jij een mooi circulair initiatief? laat het ons weten!