Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) vangt jaarlijks gemiddeld tussen de 28.000 en 80.000 mensen op. Dit aantal fluctueert ieder jaar enorm door in- en uitstroom, en is afhankelijk van geopollitieke veranderingen in Nederland en het buitenland. Het COA heeft als overheidsinstantie een grote verduurzamingsopgave rondom nieuwbouw, renovatie en transformatie. De hoge mate van verandering in het aantal vereiste opvangplekken, evenals de aanwezigheid van veel locaties die voor relatief korte tijd beschikbaar worden gesteld, maakt de verduurzamingsopgave van het vastgoed complex.
Daarom is er een grote behoefte aan flexibele woonoplossingen die remontabel, aanpasbaar en verplaatsbaar zijn. Daarnaast wil het COA zoveel mogelijk natuurlijk materialen inzetten, evenals gebruikte materialen en grondstoffen die zijn vrijgekomen bij de sloopopgaven binnen de organisatie.
Vraag C-creators
Het COA heeft al de eerste stappen gezet richting een concrete visie op het gebied van circulariteit en biodiversiteit. Daarnaast wil de organisatie actief aan de slag met circulariteit in (pilot)projecten. Hierbij is er de wens en de uitdaging om opgedane kennis en best practices te bundelen zodat het opnieuw kan worden toegepast in nieuwe projecten.
De vraag aan C-creators is dus tweeledig:
- Kan C-creators COA activeren en ondersteunen in het integreren van circulariteit in concrete projecten?
- Kan C-creators helpen om opgedane kennis over circulariteit te bundelen in een handboek dat ontworpen is voor de manier van werken van het COA?
Aanpak
De samenwerking begon met een kick-off, waarbij de belangrijkste stakeholders van COA waren uitgenodigd. C-creators schetste tijdens de kick-off een duidelijk beeld van wat er wordt verstaan onder circulariteit in de bouw en hoe circulariteit kan worden geïntegreerd in de renovatie- en nieuwbouwopgaven van COA. Belangrijk hierbij was dat iedereen startte met dezelfde blik en hetzelfde kennisniveau. Om circulariteit vanaf het begin tastbaar te maken, werd er een fysieke experience room ingericht, waarbij de ruimte werd aangekleed en betrokkenen konden zien en ervaren wat er al gebeurde op het gebied van circulariteit binnen het COA. Daarnaast werden de ambities van COA t.a.v. circulariteit gepresenteerd. De deelnemers kregen de kans om input te geven voor circulaire focusthema’s in de projecten.
Op afroep en naar behoefte van COA, bracht C-creators haar kennis en expertise in bij concrete projecten met behulp van verschillende aanpakken:
- Een workshop waarin C-creators de projectleider(s) inspireerde met de circulaire kansen voor het specifieke project
- Een sparsessie waarin C-creators meedacht over de juiste partners om circulariteit in een project te integreren
- Een review door C-creators op de opgestelde visie op circulariteit voor de afdeling vastgoed
Om ervoor te zorgen dat alle kennis binnen de organisatie blijft, werd de kennis gebundeld in een handboek.
Resultaat
Gedurende het project is er nauw samengewerkt tussen C-creators en het COA om een brede basis te leggen voor de implementatie van circulaire principes. Dit heeft geleid tot vier concrete handreikingen.
Visie en ambitie rondom circulariteit en natuur
Het COA is gevestigd op diverse locaties in Nederland. Naast het vastgoed kennen deze locaties vaak ook veel buitenruimte, wat de kans biedt om de natuur te behouden, te verbeteren en te versterken door het vastgoed en de buitenruimte meer natuurinclusief te maken. Vanuit de bestaande duurzaamheidsvisie is er een nieuwe visie geschreven voor circulariteit en natuur. Hierbij zijn expliciete ambities opgesteld om praktisch en pragmatisch aan de slag te gaan met circulariteit en natuurinclusiviteit.
Ontwerp van modulaire balies
Bij verschillende opvanglocaties was er behoefte aan een ontwerp voor een modulaire, standaard vaste inrichting: demontabel en flexibel inzetbaar. De opgeleverde brochure bevatte volledige ontwerpen met afmetingen, assemblagetekeningen en uitvoeringen van de meubels. Na gebruik kunnen de meubels gemakkelijk worden gedemonteerd en verplaatst. Inmiddels zijn de eerste meubels geplaatst op verschillende locaties, waaronder in Katwijk en Duinrell.
Handreiking circulair (her)ontwikkelen
De vastgoedvisie van COA bevat verschillende duurzame doelstellingen die zich richten op vier speerpunten rondom circulariteit. De opgestelde handreiking toont hoe deze visie vormgegeven kan worden door te informeren, inspireren en activeren. Daardoor is de visie geschikt voor werknemers die zich bezighouden met alle facetten van vastgoedbeheer, zoals herontwikkeling, nieuwbouw of onderhoud. Ook kan de handreiking worden ingezet om collega’s te inspireren die werkzaam zijn binnen andere teams.
De handreiking is opgesteld aan de hand van de drie basisprincipes: vernauwen, vertragen en sluiten; en de verschillende fases van het vastgoedproces: initiëren, ontwerpen, inkopen, onderhouden, slopen en materialiseren. Elk hoofdstuk is voorzien van een concrete casus om te inspireren en te activeren.
Materialenlijst
De opgestelde materialenlijst richt zich op het minimaliseren van grondstofgebruik, het verlengen van de levensduur van materialen en het toepassen van materialen die biologisch afbreekbaar zijn. De lijst bevat praktisch toepasbare materialen om aan de slag te gaan met circulariteit en verduurzaming op het gebied van materiaalgebruik. De focus in deze lijst ligt op in- en afbouw. Bij de keuze van materialen is gelet op molestbestendigheid, levensduur, losmaakbaarheid en circulariteit, zodat de juiste keuzes bij onderhoud, nieuwbouw en renovatie gemaakt kunnen worden.
Zelf aan de slag?
Bekijk de opgedane kennis en implementeer de circulaire principes in jouw project.
Dit project werd gestart in 2023 en is afgerond in 2024. De werkzaamheden zijn medegefinancierd door de Europese Unie.
