Jij wilt dat jullie gemeente toekomstbestendig bouwt. De ambities zijn opgenomen in het beleid, de wethouder is enthousiast, en toch lijkt het onderwerp niet te landen in projecten. Collega’s twijfelen over de haalbaarheid of durven geen andere keuzes te maken. Hoe kun je omgaan met weerstand bij toekomstbestendig bouwen en wat kun je doen om alle neuzen dezelfde kant op te krijgen?
In opdracht van de provincie Utrecht ontwikkelden we twee praktische handreikingen voor gemeentenambtenaren die weerstand ervaren bij toekomstbestendig bouwen. Het doel van deze handreikingen is verandertrajecten rond toekomstbestendig bouwen soepeler te laten verlopen. De eerste handreiking helpt je bezwaren over kosten, takenpakketten, baten en meetbaarheid te beantwoorden met feiten en bronnen. De tweede handreiking helpt je om vastgelopen gesprekken weer op gang te brengen door te begrijpen wat er achter weerstand kan zitten.
Waarom deze handreikingen?
Toekomstbestendig bouwen omvat onder meer circulair en biobased bouwen, klimaatadaptieve en gezonde wijken en gebouwen die kunnen meebewegen met veranderende behoeften. Bij veel gemeenten lopen projectleiders of beleidsmedewerkers rond die hier enthousiast mee aan de gang willen, maar in de praktijk weerstand tegenkomen. Soms is dat een inhoudelijk bezwaar, soms speelt er iets persoonlijkers onder de oppervlakte.
Ben jij zo’n enthousiaste gemeenteambtenaar? Dan kun je deze handreikingen gebruiken om de gesprekken over toekomstbestendig bouwen beter te laten verlopen.
Twee soorten weerstand
Weerstand heeft twee gezichten: inhoudelijk en persoonlijk. Het helpt om te weten welke vorm van weerstand je voor je hebt, zodat je op basis daarvan de juiste gesprekken kunt voeren.
Inhoudelijke bezwaren
Het eerste gezicht is inhoudelijk. Je herkent deze vorm van weerstand aan uitspraken als: “Het is duurder.” “Het past niet in ons budget.” of “Dit is niet mijn taak.” Zulke bezwaren zijn serieus en verdienen een eerlijk antwoord. Maar niet alle bezwaren zijn gegrond.
Wist je dat circulair en biobased bouwen in aanleg niet per se duurder is, zeker bij modulaire productie? Op de lange termijn valt de total cost of ownership vaak zelfs lager uit. En wie niet integraal samenwerkt, loopt risico op faalkosten, die in de bouw kunnen oplopen tot circa 5%. Groen in de wijk verlaagt bovendien zorg- en verzuimkosten, en een deel daarvan komt gewoon in de gemeentelijke kas terecht. Deze en meer weerlegde bezwaren vind je in de eerste handreiking.
Toekomstbestendig bouwen: 5 veelgehoorde bezwaren weerlegd
- Overzicht van 5 bezwaren en weerleggingen
- Factsheet met verdieping en bronnen
- Maatschappelijke baten voor jouw gemeente
Menselijke vormen van weerstand
Het tweede gezicht is lastiger te zien. Soms klinkt de weerstand als een inhoudelijke zorg, maar zit er iets persoonlijkers onder. Een ervaren toezichthouder stelt scherpe vragen omdat hij bang is dat zijn expertise aan waarde verliest. Een collega wil “nog één gesprek” omdat de risico’s van doorgaan zichtbaar zijn en die van wachten niet. Een ander is moe na vier trajecten die stilvielen. En een wijkregisseur vreest dat hij er straks alleen voor staat als de bewonersavond uit de hand loopt.
Het zijn heel menselijke reacties en geen onwil. De tweede handreiking gaat in op deze zes patronen: statusverlies, verliesaversie, gevoel van onmacht, verandermoeheid, angst voor bewonersreacties en behoud van professionele identiteit. Bij elk patroon lees je hoe je het herkent, wat je kunt doen en waar je mee moet oppassen. Uitgewerkte casussen laten zien hoe een andere benadering er in de praktijk uit kan zien.
De verborgen drijfveren bij weerstand tegen toekomstbestendig bouwen
- Zes vormen van weerstand, zoals statusverlies en verandermoeheid
- Per vorm: herkennen, aanpak en valkuilen
- Uitgewerkte casussen uit de gemeentelijke praktijk
Zelf aan de slag met toekomstbestendig bouwen?
Neem contact op met één van onze projectmanagers om te ontdekken hoe we jou verder kunnen helpen.
