Circulariteit krijgt steeds meer voet aan de grond in de bouwsector, maar de vertaalslag naar de dagelijkse praktijk blijft lastig. Hoe zorg je dat Het Nieuwe Normaal (HNN) niet alleen op papier staat, maar ook echt wordt toegepast? Samen met Brink en Start met 8 ontwikkelden we incompany trainingen die organisaties helpen om HNN structureel in te bedden—van strategie tot uitvoering.
De kloof tussen theorie en praktijk
Het Nieuwe Normaal is in 2019 ontwikkeld als breed gedragen standaard voor circulair bouwen. Door analyse van honderden projectevaluaties ontstond een raamwerk dat een gemeenschappelijke taal biedt voor alle partijen in de bouw, waardoor het helpt bij het overbruggen van onduidelijkheden tussen sectoren en disciplines.
Toch blijft de afstemming tussen partijen stroef. Veel organisaties zien de meerwaarde van HNN, maar gebruiken het vooral als evaluatietool achteraf. De stap naar structurele toepassing—als sturingsmiddel aan de voorkant van projecten—wordt nog te weinig gemaakt. Organisaties missen de kennis, vaardigheden of handvatten om HNN echt onderdeel te maken van hun werkwijze.

Vraag C-creators
De provincie Zuid-Holland en Noord-Holland vroegen ons om HNN praktisch toepasbaar te maken voor de hele markt. De uitdaging bestond uit twee hoofdvragen:
- Kan HNN ook ingezet worden als sturingstool aan de voorkant van projecten?
- Kunnen we trainingen ontwikkelen die inzetbaar zijn in de hele markt, voor zowel opdrachtgevers als opdrachtnemers?

Aanpak
We ontwikkelden samen met Brink en Start met 8 een trainingsprogramma op vier thema’s. Elke training sluit aan bij een specifieke rol en fase in het bouwproces:
Basistraining – Introductie in HNN
Voor iedereen die kennis wil maken met Het Nieuwe Normaal: wat is het, waarom is het relevant, en hoe pas je het toe in je werk?
Verdieping 1 – HNN in beleid en strategische doelstellingen
Voor beleidsmedewerkers en managers die HNN willen opnemen in organisatiestrategie en beleidskaders.
Verdieping 2 – Inkopen en aanbesteden met HNN
Voor inkopers en aanbesteders die HNN willen vertalen naar concrete criteria en eisen.
Verdieping 3 – HNN implementeren in projecten
Voor projectleiders en uitvoerders die HNN willen borgen in ontwerp, uitvoering en oplevering.
Het traject startte met een centrale kick-off met C-creators, Brink, Start met 8 en Het Nieuwe Normaal. Tijdens deze sessie bepaalden we samen de leerdoelen, doelgroepen en opzet van de implementatietrainingen. Deze gezamenlijke start vormde de basis voor het ontwikkelen van praktische incompany trainingen voor zowel opdrachtgevers als opdrachtnemers. We namen samen met Brink afwisselend de lead per training. Elke training werd eerst ontwikkeld, vervolgens getest binnen een organisatie en daarna verder verfijnd op basis van feedback.
De trainingen combineren theorie met praktijkvoorbeelden en interactieve werkvormen. Hierbij streven we ernaar om de inhoud te laten aansluiten op de dagelijkse praktijk. Zo vergroten we niet alleen kennis, maar ook de vaardigheden om HNN structureel te verankeren in de organisatie.
Voorafgaand aan elke training stond een intake met de organisatie gepland, zodat we de training konden afstemmen op de leerbehoeftes van de doelgroep. Elke sessie werd begeleid door twee trainers en geobserveerd door Start met 8. Hun observaties worden verwerkt in een leerboek en artikelen waarmee we inzichten breder delen binnen de sector. Zo zorgen we voor stevige training én sectorbrede kennisdeling.
Try-outs
Tijdens verschillende try-outs werd getest of de trainingen werkbaar waren in de praktijk. Deelnemers gingen in de basistraining als groep aan de slag met een case om te ervaren hoe je HNN in een project kan inzetten. In de verdiepende trainingen werkten deelnemers met hun eigen projecten: ze maakten afwegingen, kozen maatregelen en leerden dit te borgen in het hele proces, toegespitst op hun eigen rol en organisatie.
De try-outs vonden plaats bij verschillende organisaties:
- Basistrainingen: Gemeente Zaanstad, Gemeente Hoorn en Aalberts Bouw voor de Cirkelstad Community MRA
- Verdiepende trainingen: Gemeente Den Haag, Van der Hulst Bouwbedrijf en DOOR architecten
In de trainingen werd ook ruimte gemaakt voor het gesprek onderling, zodat deelnemers van elkaar konden leren en gezamenlijk aan een gedeelde taal konden bouwen.

Resultaat
De try-outs leverden waardevolle inzichten op en leidden tot doorontwikkeling van de trainingen.
Van weerstand naar werkbaar
Bij elke training zagen we hetzelfde patroon: aanvankelijke weerstand (“weer zo’n nieuw instrument”) veranderde gedurende de sessie in begrip en enthousiasme. Deelnemers ontdekten dat HNN de gesprekken die ze al voeren juist makkelijker maakt en helpt om focus en sturing aan te brengen.
“Ik dacht eerst ‘weer zoiets’, maar heb nu aan het eind van de training ontdekt dat ik er echt iets aan heb en het juist kan gebruiken in mijn huidige manier van werken.”
— Deelnemer
Direct toepasbaar in de eigen praktijk
Door met eigen projecten te werken, ervoeren deelnemers meteen de relevantie voor hun dagelijks werk. Ook organisaties die al actief bezig zijn met circulair bouwen, ontdekten dat HNN meer structuur en sturing biedt aan hun ambities.
“Ik zag echt hoe de gesprekken opener zijn geworden in de organisatie en er meer begrip ontstond over circulair bouwen met Het Nieuwe Normaal gedurende de training.”
Versnelling door gedeelde taal
Door trainingen aan te bieden op strategisch, tactisch én operationeel niveau, spreekt een hele organisatie dezelfde taal. Dit versnelt de implementatie van circulaire ambities doordat beleid, inkoop en uitvoering beter op elkaar aansluiten.
In cijfers:
- 6 organisaties doorliepen de try-outs
- 4 trainingsmodules ontwikkeld en getest
Van pilot naar programma
De trainingen zijn inmiddels doorontwikkeld en beschikbaar voor alle organisaties in de bouwsector—publiek én privaat. Ze helpen opdrachtgevers en opdrachtnemers om HNN structureel te verankeren in hun werkwijze en maken circulariteit meetbaar en stuurbaar.
Het implementatietraject loopt door in 2025 en 2026 via Cirkelstad in Zuid- en Noord-Holland. Daarnaast introduceren we deelnemers aan het convenant Toekomstbestendig Bouwen en gerelateerde thema’s rond duurzame gebiedsontwikkeling.
Wil je HNN implementeren in jouw organisatie?
De trainingen zijn beschikbaar op vier niveaus: basis, beleid & strategie, inkoop & aanbesteding, of projectimplementatie. We stemmen elke training af op jouw organisatie en projecten.
De ontwikkeling van de trainingen kwam tot stand dankzij financiering van Provincie Zuid-Holland en Provincie Noord-Holland.