De openbare ruimte staat onder druk. Klimaatverandering, woningnood en de energietransitie vechten om dezelfde schaarse meters. Deze maand focussen we op thema’s die laten zien hoe we slimmer kunnen ontwerpen, waarderen en samenwerken in de openbare ruimte: van nieuwe waarderingssystemen voor pleinen en parken, tot concrete klimaatadaptatie in de corporatiesector en innovatieve bouwmethoden die CO₂ vastleggen in plaats van uitstoten.
Onderzoek | Ruimtelijke economie
Waarom we openbare ruimte verkeerd waarderen—en hoe het beter kan
Pleinen, parken en straten worden afgerekend op vastgoedwaarde, niet op hun sociale betekenis. Dit internationale onderzoek toont aan de hand van cases in Athene, Barcelona en Mumbai aan hoe deze ‘waarderingskloof’ leidt tot gentrificatie en uitsluiting van kwetsbare groepen. De oplossing? Een pluralistisch systeem waarin economische, sociale, ecologische én culturele waarden gelijkwaardig meetellen—en waarin bewoners meebeslissen.
De oplossing? Een nieuw waarderingssysteem dat verschillende methoden combineert, zowel korte- als langetermijneffecten meeneemt, en inwoners laat meedoen in besluitvorming. Wanneer economische, sociale, ecologische en culturele waarden allemaal evenveel meetellen wordt de openbare ruimte een gemeenschappelijk democratisch goed in plaats van een commercieel product.
Rapport | Klimaatadaptatie
830.000 corporatiewoningen dreigen onder klimaatdruk te bezwijken
Dit onderzoek van 53 woningcorporaties brengt de klimaatrisico’s in kaart voor 2050: hittestress, wateroverlast, droogte en overstroming. Corporatiewoningen blijken kwetsbaarder dan gemiddeld—terwijl huurders zelf nauwelijks kunnen ingrijpen door beperkte financiële ruimte en verhuurregels. De aanbeveling: corporaties moeten nú starten met adaptatiemaatregelen, transparant communiceren over verantwoordelijkheden en samenwerken om kennis en kosten te delen.
In cijfers:
- 75% blootstelling aan hittestress (vs. 55% landelijk gemiddeld)
- 37% risico op grondwateroverlast (vs. 27% landelijk)
- 272 buurten waar meerdere corporaties én meerdere klimaatrisico’s samenkomen
Project | Tijdelijke huisvesting
Haarlem huisvest 108 ontheemden in circulaire houtbouw—en behoudt ontwikkelruimte
Gemeente Haarlem leaset 108 biobased woningen van TheNewMakers voor Oekraïners en statushouders. De clou: na afloop verplaatst de leverancier de woningen (op eigen risico) naar een andere locatie, waardoor de kavel vrijblijft voor permanente nieuwbouw. De modulaire woningen voldoen nu al aan Aedes-normen voor sociale huur, slaan netto 650 ton CO₂ op, en zijn flexibel aanpasbaar—van studio naar appartement en terug.
Waarom slim: Tijdelijke opvang zonder permanente claims op schaarse grond, én een voorbeeld van hoe biobased en circulair elkaar versterken.
Publicatie | Carbon-based design
Ontwerpen binnen 1,5°C: gratis handboek van LEVS architecten
Materialen zijn het nieuwe energieprobleem. Nieuwbouw wordt steeds energiezuiniger, maar de grootste uitdaging ligt in het reduceren van emissies uit materialen en productieprocessen. Het gratis boek “Carbon-based Design” van LEVS architecten biedt in 7 hoofdstukken een praktische handleiding om binnen het CO₂-budget van klimaatdoelen te werken door materiaalgerelateerde emissies meetbaar te maken tijdens het ontwerpproces.
De 5 essentials: Meten is weten (wat is jouw CO₂-voetafdruk?), materialen vormen het probleem, CO₂-reductie van 95% tegen 2050 vraagt urgentie, geleidelijke verbetering van de hele sector werkt beter dan nicheperfectie, en hybride ontwerpen van biobased en traditionele materialen zijn de komende jaren de oplossing waarbij digitalisering en creativiteit hand in hand gaan.
Ook dit inspireerde ons deze maand
E-magazine Samen Blauwgroen
Noord-Holland werkt aan klimaatadaptatie met vergroende bedrijventerreinen, het eerste lokale hitteplan in Hollands Kroon en het kunstproject Circle4Change dat met een 5 meter hoge boom aandacht vraagt voor groen.
Lees het magazine →
Bestuurdersbijeenkomst ISOR
Wethouders en rijksambtenaren discussieerden over regie op de openbare ruimte. Conclusie: een cultuuromslag nodig—van beheer & onderhoud naar strategische ontwikkeling. Plus: meer grip op de ondergrond en opschaling van digital twins.
Lees het verslag →
