1 jaar later

Bouwprogramma, 1 jaar later.

 

DOEL

Het doel van het Bouwprogramma is de lineaire bouwindustrie versneld opschalen naar een circulaire bouwindustrie in de metropoolregio Amsterdam. Dat doen we door samen te werken met TNO, EIB en Cirkelstad als initiatiefnemers van dit programma en een netwerk van partners. Deze partners zijn een brede reflectie van de bouwkolom: architecten, projectontwikkelaars, toeleveranciers en kennisinstellingen.

 

19 november jl. werd de eerste verjaardag gevierd van dit programma. Er zijn mooie resultaten behaald:

  • 4 initiatiefnemers; 
  • 36 partners; 
  • 10 lopende projecten;
  • ruim 11.000 woningen van de beoogde 220.000 circulair ontwikkeld (bouwopgave MRA tot 2040, wij beogen 40%);
  • 10 masterclasses en 6 Community of Practice bijeenkomsten.

 

Met Guido Braam als dagvoorzitter, de introductie van Wouter van Twillert over het Bouwprogramma en maar liefst vier keynotes was het een vol programma. De vier keynote sprekers zorgden met hun diverse achtergronden en standpunten, afgewisseld met stellingen en de reacties van het publiek, voor een geanimeerde middag. De 9 Deep Dives in handen van de partners gaven een extra verdieping aan het brede thema van circulair bouwen. De beschikbare presentaties tref je aan op deze pagina.

 

Projecten

Eén van de projecten is Lincolnpark, een woonwijk in de gemeente Haarlemmermeer die de ambitie heeft de meest duurzame stadswijk van Nederland te ontwikkelen. Wouter van Twillert: ‘We weten nog niet precies hoe de puzzelstukken in elkaar gaan vallen, die puzzel leggen we gezamenlijk met betrokken partijen’. Kennis direct delen, vertalen van theorie naar praktische projecten, programma’s van eisen scherp stellen en de hoogst mogelijke mate van circulariteit formuleren, verbinden met en in ons netwerk, dat is de kern van het Bouwprogramma.

 

Jan Willem van de Groep (Factory Zero) -Jan Willem kunnen we een criticus noemen. Want wat is circulair? Is circulariteit een hype in de bouwsector? Eerst moet het CO2-vraagstuk worden opgelost, want het energieprobleem is vele malen groter. En wat nou als de lineaire economie veel sneller en effectiever tot oplossingen komt? Circulariteit is niet mogelijk, omdat we steeds meer moeten bijbouwen en een kringloop nooit gesloten is. Er gaat altijd energie verloren. Gesloten systemen bestaan niet in de bouw, dus sectoren moeten in elkaar geschoven worden. Daarbij is circulariteit een regionale opgave, anders moeten materialen weer de wereld over na gebruik (terug naar waar het vandaan kwam). Tot slot het idee ‘van bezit naar gebruik’, vaak gehoord in de circulaire economie: 'je betaalt veel meer met leasen over een langere gebruiksperiode dan bij eenmalige aanschaf'.

 

Taco van Hoek (EIB) - Hoe staat het met de haalbaarheid van de doelen rond duurzaamheid en circulariteit? Dat was de kernvraag van Taco. De verduurzamingsoperatie is een grote operatie: we gaan voor gasloos en circulariteit. We staan voor enorme transities van de gebouwenvoorraad en infrastructuur en omvangrijke technische uitdagingen. Er is een grote materiaalbehoefte vanuit de circulariteitsopgave. We weten echter dat niet al het materiaalaanbod hoogwaardig te hergebruiken is. Het gat tussen vraag en aanbod is in de praktijk groter en in 2050 kunnen we dus nog niet zonder primaire grondstoffen. Van innovatie en schaalvoordelen wordt veel verwacht, maar alleen innovatie en opschalen is niet voldoende. Hiervoor zijn beleidsinstrumenten nodig zoals slim beprijzen en stimulerende regelgeving. Er ligt een enorme rekening. Mogelijkheden liggen bij differentiatie en fasering van ambities. Nederland moet oog hebben voor doelmatigheid en extreme kosten vermijden. Er kan veel bereikt worden, zowel in de energietransitie als in circulariteit, maar we moeten niet doorschieten in ambities. Draagvlak is noodzaak bij het presenteren van de rekening, ook bij 80% energiereductie bereiken we veel en zijn er, in tegenstelling tot 95% reductie, geen extreme maatregelen nodig. Behoud draagvlak: 'Soms is het beste de vijand van het goede'.

 

Sladjana Mijatovic (BPD) - BPD heeft de ambitie energie, circulariteit, klimaat en gezondheid bij elkaar te brengen. Voor een optimale circulaire economie moet de opgave op een cross-sectorale wijze benaderd worden.  Circulair is niet alleen afval, grondstoffen en materialen. Het is een systeemverandering. BPD doet dit door te kijken naar diverse lagen in gebiedsontwikkeling. Vaste lagen (gebouwen, groen, infrastructuur) en meer flexibele lagen (digitaal, sociaal en fysiek). Deze nieuwe flexibele lagen bieden kansen – technologie, draagvlak, bewustwording, begrijpen en monitoren, meten en iteratief verbeteren. In het geval van tenders moet de markt uitgedaagd worden zowel op energie als op milieu goed te presteren, en niet bij voorbaat bepalen dat partijen op bepaalde indicatoren lager mogen scoren als de energie-indicator bijvoorbeeld al ambitieus is. Draagvlak ontstaat pas als er duidelijk is wat er gaat gebeuren bij de mensen thuis. De rol van bewoners/gebruikers is belangrijk en hier kan op ingespeeld worden. Het samen ontwikkelen door open en kwetsbaar vragen te stellen, heeft de voorkeur boven het bestendigen van de huidige klant-leverancierrelatie.

 

Ruud Koornstra (SCO) - In 2015 waren er twee internationale overeenkomsten, de New York Sustainable Development Goals en het Klimaatakkoord van Parijs. Met 195 landen in VN-verband iets afspreken, rijst de vraag: Welke rol gaan wij als Nederland daarin spelen? Bill Gates schreef dat als we het willen halen, we maar 1 ding kunnen doen: hopen op een wonder.

 

Wat is een wonder? Het wiel vlak voordat het er was, het vliegtuig vlak voordat het vloog. Wonderen komen uit zaaltjes en schuurtjes. De man op de maan voordat hij er stond. Dat is ambitie, dat is wat je van de overheid verwacht. Nederland is het epicentrum van de vernieuwing, ondernemend, en schathemelrijk. Volgens Ruud is Nederland het neusje van de zalm. Én het 1 na vieste jongetje van Europa. Hoe dat komt? We praten te veel, hebben te veel blokkades opgeworpen. Vernieuwing wordt voorkomen, een voorbeeld daarvan is het energielabel. Er is geen correlatie tussen energielabel en energieverbruik. Label B is duurder dan nul op de meter! Transparantie en rekenen is belangrijk, Ruud geeft aan dat we dan wel alles mee moeten rekenen. Oplossingen bestaan al, nu is het tijd voor implementatie. Ruud: ‘We moeten vernieuwen. Duurzaam is niet duur. Het doel is de baas. Ga zelf nadenken. Kom in opstand. Zet de deur open voor radicale vernieuwing’.

 

Onze conclusie: We komen tot oplossingen door met elkaar in gesprek te gaan!

Wil je meebouwen aan circulaire bouwprojecten in de regio Amsterdam, dan horen we graag van je.

Inspireer meer

weet jij een mooi circulair initiatief? laat het ons weten!