Transformatie van een bedrijventerrein naar intensief woon-werkgebied dat Zuid-Zaanstad met Amsterdam verbindt. Aansluitend op de Zaanse historie en woonvraag. Opdrachtgever: Gemeente Zaanstad.

project Bouwprogramma

Achtersluispolder

 

Introductie
De Achtersluispolder is een bedrijventerrein in Zaandam en biedt ruimte aan 345 bedrijven (goed voor 2700 arbeidsplaatsen) en telt 90 inwoners. Het gebied grenst aan de ring A10. Hierdoor is het goed bereikbaar en veel logistieke bedrijven hebben zich daarom op het bedrijventerrein gevestigd. Ook ligt de Achtersluispolder aan het Noordzeekanaal en heeft het een paar diepe steekhavens. Van oorsprong is dit gebied dan ook een nautisch werkgebied met directe verbindingen met de zeehaven van Amsterdam en de Zaanse houthaven.


Door de opkomende huizennood in Amsterdam en relatief hoge leegstand van bedrijfspanden op de Achtersluispolder, is dit een kansrijk gebied voor een transformatie naar werk-woongebied. De gemeente Zaanstad heeft de ambitie uitgesproken om de Achtersluispolder te transformeren naar een gemengd gebied met zo’n 8.000 woningen en 6.000 arbeidsplaatsen.


Uitdagingen
De gemeente vindt het een spannende opgave, omdat de Achtersluispolder ook economisch vitaal en divers moet blijven: men wil immers voorkomen dat de woningbouw de werkgelegenheid verjaagt. Ook moet het gebied goed bereikbaar worden voor een succesvolle ontwikkeling van gemengd werken en wonen. De ambitie is het gebied te laten aansluiten bij Amsterdam in zowel fysieke als sociale zin. Al met al moet het gebied ‘toekomstbestendig’ worden en daarom is er de sterke wens het gebied circulair te transformeren.


Resultaat onderzoek
Samen met onze partner Metabolic, hebben we een concrete aanpak opgesteld voor een circulaire Achtersluispolder in 2040. Een circulaire transformatie biedt namelijk vele kansen voor de Achtersluispolder. Zo kan het vele water in de Achtersluispolder (van de steekhavens en parken) gebruikt worden voor warmtewinning uit oppervlaktewater. Ook kan de bedrijvigheid binnen de aanwezige maakindustrie ingezet worden om materiaalstromen te sluiten. Het ontwikkelen/implementeren van deelmobiliteit, in termen van gedeelde parkeerplaatsen, is ook kansrijk doordat het een combinatie is van werken en wonen.


Aan de hand van een stakeholderanalyse, een workshop en kennis uit eerdere projecten, hebben we de gemeente Zaanstad vier actiepunten meegegeven, waarmee ze morgen al aan de slag kunnen:
1. Werk samen met stakeholders aan iconische projecten, zodat deze als katalysator kunnen werken voor andere ondernemers en projecten. Zo zal bijvoorbeeld Tony’s Chocolonely zich vestigen op de Achtersluispolder, in Pakhuis de Vrede. De gemeente Zaanstad kijkt samen met Tony’s Chocolonely in hoeverre zij bijvoorbeeld restwarmte kunnen uitwisselen met de toekomstige huishoudens.
2. Sorteer voor op de MPG- en BENG-norm voor gebouwen. Hiermee reduceer je milieu-impact van materiaalgebruik.
3. Leg een OV-verbinding aan tussen Amsterdam en Zaandam. De ontsluiting van het gebied is suboptimaal en moet verbeterd en geïntensiveerd worden. Door nu in te zetten op een goede verbinding, verleid je toekomstige bewoners om gebruik te maken van openbaar vervoer, in plaats van meerdere auto’s voor de deur te hebben.

4. Tref voorbereidingen voor de aanleg van een centraal warmtenet of leg deze aan. Zo kan gebruik gemaakt worden van de restwarmte van de grote bedrijvigheid en kleine industrie in het gebied.


Conclusie
Het gebied is momenteel nog erg ‘rauw’ met zware industrie, weinig aandacht voor de openbare ruimte en veel zwaar werkverkeer. Tegelijkertijd voelt het gebied aan als een ongepolijste diamant met wijds uitzicht over het Noordzeekanaal en vergeten grote parken, zoals het Vijfhoekpark en de Noorder IJplas.
Een circulaire Achtersluispolder is geen vast eindbeeld, maar een kompas waarop ontwikkelingen en aanpassingen gericht kunnen worden. Circulaire gebiedsontwikkeling en transformatie gaan gepaard met vele onzekerheden vanwege het groot aantal betrokken stakeholders met verschillende belangen bij de transformatie. Daarom is het cruciaal om de juiste stakeholders in een vroeg stadium te betrekken bij het opstellen van de plannen.


Tot ziens in de Achtersluispolder!

Inspireer meer

weet jij een mooi circulair initiatief? laat het ons weten!